Choroba

Home / Choroba

Choroba Alzheimera to zwyrodnieniowa, postępująca i nieuleczalna choroba mózgu. Po raz pierwszy opisał ją w 1906 r. niemiecki lekarz Alois Alzheimer.
Choroba jest nieuleczalna, ale można łagodzić jej objawy i spowalniać jej rozwój. Poza leczeniem, chorym trzeba zapewnić stałą opiekę, a ich opiekunom wsparcie i pomoc.

 

Najczęściej mówimy o trzech kolejnych etapach choroby Alzheimera:

 

1.Stadium wczesne (chory może jeszcze mieszkać sam) cechują:
 

a) trudności w zakresie pamięci roboczej i koncentracji, powodujące problemy z zapamiętywaniem nowych informacji, nabywaniem nowych umiejętności przy niezmienionej osobowości i zachowanych umiejętnościach społecznych; nasilająca się nietrwałość śladów pamięciowych; utrata podzielności uwagi;

 
b) obniżenie gotowości słowa;
 
c) trudności z określaniem kierunku;
 
d) dezorientacja w czasie;
 
e) osłabienie zainteresowań;
 
f) osłabienie inicjatywy;
 
g) zmiany nastroju bez wyraźnej przyczyny.

 
SKUTKI WIDOCZNE W FUNKCJONOWANIU:
 
* spowolnienie podczas wykonywania dobrze znanych czynności, np. zawodowych – osoba potrzebuje na ich wykonanie więcej czasu i musi włożyć w to więcej wysiłku, a efekty i tak mogą być niezadowalające; powoduje to kłopoty w pracy;
 
* poczucie bezradności i niepokoju w nowych sytuacjach, przy stosunkowo dobrym korzystaniu z nabytych wcześniej, utrwalonych wiadomości;
 
* powtarzanie tych samych pytań (osoba nie pamięta odpowiedzi lub tego, że już zadała wcześniej to pytanie;
 
* trudności z opowiadaniem treści obejrzanego filmu; osoba może pod koniec filmu nie pamiętać od czego się zaczął; kiedy film przerywa reklama, chory może zapomnieć, co wcześniej oglądał; może to prowadzić do spadku zainteresowania oglądaniem telewizji w ogóle;
 
* trudności z doborem słów w mowie dialogowej i opowieściowej; chory powtarza „mam to na końcu języka”;
 
* kłopoty z przypominaniem sobie nazwisk dalszych znajomych i osób publicznych: aktorów, polityków, piosenkarzy, itp.;
 
* możliwa dezorientacja w terenie, kłopoty z samodzielnym podróżowaniem;
 
* kłopoty z określaniem daty, chronologii zdarzeń;
 
* szukanie dokumentów, kluczy i innych przedmiotów; chory nie pamięta, co z nimi zrobił, gdzie je położył; jeśli znajdzie znów chowa je w „lepszym” miejscu i jeszcze trudniej mu je potem odnaleźć; może wówczas podejrzewać bliskich o robienie na złość, o ukrywanie różnych rzeczy przed nim, a nawet o kradzież;
 
* osoba zazwyczaj energiczna może stać się apatyczna, spokojna – drażliwa, nadmiernie wymagająca.

 
2. stadium umiarkowanego otępienia (chory wymaga nadzoru i stałej opieki):
 
Nasilające się zaburzenia pamięci epizodycznej, semantycznej, proceduralnej wpływają coraz bardziej na inne procesy poznawcze. 
 
a) pojawiają się kłopoty z werbalizacją, obniżona gotowość słowa;
 
b) nasilają się kłopoty z orientacją wzrokowo-przestrzenną;
 
c) pojawiają się zaburzenia gnozji czyli rozpoznawania;
 
d) pojawiają się zaburzenia myślenia i krytycyzmu.

 
SKUTKI DLA FUNKCJONOWANIA:
 
* coraz częściej choremu brakuje słów; trudności zaczyna sprawiać nazywanie przedmiotów; pojawiają się wypowiedzi puste treściowo; pełne ogólników, powtórzeń; pacjent wprowadza do wypowiedzi coraz więcej dygresji; gubi wątek, zapomina o czym chciał mówić; stopniowe wycofywanie się z uczestnictwa w rozmowie;
 
* chory może gubić się w dobrze znanych miejscach; w swojej dzielnicy, w pobliżu domu, a w końcu nawet w mieszkaniu; przebywając w nieznanym miejscu może myśleć, że jest u siebie i odwrotnie;
 
* zaczynają się kłopoty z ubieraniem się, na początku kłopoty sprawiają guziki, sprzączki, suwaki; potem mogą być trudności z trafieniem ręką w rękaw, zakładanie odzieży tył na przód; także kłopoty dostosowaniem stroju do pogody i pory roku; trudności w posługiwaniu się sztućcami; jedzenie posiłków przez chorego staje się nieestetyczne, powolne; często chorzy zaczynają jeść rękami, bo tak jest prościej;
 
* chorzy tracą zdolność posługiwania się zegarkiem; maja trudności z rozpoznawaniem przedmiotów i twarzy;
 
* zaleganie myślenia – p. krąży wokół tego samego tematu, wraca do tego samego wątku;
 
* błędna interpretacja sytuacji prowadząca do gaf towarzyskich;
 
* utrata zdolności do abstrakcyjnego myślenia: niewychwytywanie żartów, traktowanie wszystkiego dosłownie; brak zrozumienia metafor, przenośni używanych w potocznej mowie;
 
* brak poczucia choroby (często ciężko przekonać jest osobę chorą, że nie może już mieszkać sama, bo ona czuje się zupełnie zdrowa i wydaje się jej, że doskonale funkcjonuje samodzielnie), nastrój nieadekwatny do sytuacji;
 
w miarę postępu choroby nasilają się:
 
* trudności z poprawną identyfikacja osób, mylą się bliscy, często ta sama osoba jest jednocześnie postrzegana jako żona, siostra, matka i czy córka;
 
* trudności z zapamiętaniem tego, co wydarzyło się kilka minut temu;
 
* kłopoty w zakresie pamięci semantycznej; trudności z rozumieniem czytanego tekstu; dłuższych wypowiedzi innych osób;
 
* trudności z przypominaniem sobie zdarzeń z własnego życia, wiadomości nabytych w procesie edukacji (zwykle oznacza to koniec drugiego stadium choroby).

 
3. Stadium zaawansowanej choroby – chory wymaga całodobowej opieki pielęgniarskiej. Objawy:
 
a) dezorientacja co do własnej osoby, czasu i przestrzeni (chory nie wie kim jest, gdzie mieszka, ile ma dzieci, gdzie pracował, jakie imiona noszą najbliższe osoby, jakie relacje łączą go z tymi ludźmi; pora roku, data, godzina przestają być czymś istotnym – weryfikacja błędnie podanej daty nie jest już dla chorego krępująca; może podawać, że ma 80 lat, a tyle samo ma jego mama z którą mieszka i nie widzi w tym sprzeczności;
 
b) coraz bardziej ograniczony zasób słownictwa (do kilku, a w końcu jednego słowa), utrata zdolności rozumienia tego, co mówią inni;
 
c) całkowita utrata samodzielności, chory potrzebuje pomocy we wszystkich czynnościach samoobsługowych; staje się całkowicie zależny od opiekuna; następuje całkowita utrata zainteresowania własnym wyglądem, higieną osobistą; utrata kontroli nad zwieraczami; nie sygnalizowanie potrzeb; utrata instynktu samozachowawczego (chory mógłby umrzeć z głodu mając jedzenie w zasięgu ręki);
 
d) bronienie się przed czynnościami pielęgnacyjnymi – chory nie rozumie, co się z nim dzieje, boi się;
 
e) utrata funkcji lokomocyjnych;